ILETISIM PROBLEMI YASAYAN AILELERDE GÖRÜLEN PROBLEMLER
Bunlari maddeler halinde siralamak mümkün gibi görünse de sikintili bir durumdur. Genelde bu tür basliklari okuyan anne ve babalar bizde problemleri biliyoruz asil önemli olan bunlari söylemek degil, bu problemlere çözüm üretmektir.
Burada üretilecek cevaplarin genel kapsamli olacaktir. Genel kapsamda bogulma riskini alarak tespit edilen sorumlara çözüm önerileri yazmaya çalisacagim. Ancak mutlaka sikisildiginda bu problemleri çözmek için sürecin içinde bulunan tüm aktörlerden yararlanmak zorundasiniz. Anne siyrilip babaya, baba siyrilip anneye veya aile okula, ögretmene devredemez. Bu süreçte gencin çevresinde bulunan birincil sosyal çevrenin etkin olarak kullanilmasi gerekmektedir.
Buradan hareketle aslinda gencin, ergenin saglikli bir biçimde sosyallesmesinin saglanmasi toplumun temel görevidir. Kimse beni ilgilendirmez tarzinda yaklasamaz. Sonuçlarindan tüm toplum olumlu yada olumsuz etkilenir.
Simdi geçelim problemlere ve çözüm önerilerine;
• Asiri takip etme
• Mükemmele odaklanma
• Suç isnat etme
• Iletisime kapali olma
• Güvensizlik
Yukarida sayilan maddelerin olustugu bir aile ortaminda ne genç nede aile yasamak ister. Hatta akli basinda kiminle konusursaniz konusunuz, burada sosyallesen bir gencin daha sonradan saglikli bir aile yapisi kurmakta zorluk çekecegini tahmin etmek zor olmasa gerek. Bu sorunlari beraberinde yeni kurulan aileye tasima riski mevcuttur.
Asiri takipçi olan aileye güven duygusunu asagilamak hem kendine hem de aile fertlerine karsi güvenin çabuk olusmasi için açik iletisime geçmesini tavsiye etmek gerekir. Burada belki içten pazarlikli olmamak ve süreci neden sorguladigini neden güvenmedigini açikça ifade etmek gerektigini tavsiye ederim. Burada saglanacak açik iletisim açik olma sonucunu doguracak bir baska yaklasimla aile bireyleri açiklayici olma ve bu açiklamalarinin maliyetinin beraber paylasma riskini paylasma durumu kabullenecekler.
Burada mükemmeli isteme yerine hatalariyla ve eksikleriyle var olmaya çalisan bir aile ortaya çikacak, birbirlerinin açiklarini görme yerine, hatalari ve eksikleri giderme mekanizmasi kurulacaktir. Hani insanlar öteki ile ugrasmak yerine kendi eksiklerini gidermeye girecektir. Mükemmeli arama yerine sürekli muhasebe yapma ve kendini degerlendirme yolunu tercih edecektir. Bununla birlikte sorunlari çözmekte zorlanan aileler gençlerle diyalogu kesmeyi bir yol veya yöntem olarak düsünmektedirler. Yani iletisimi kesmek, onun anlamsini beklemek, hani bir yol gibi dursa da iletisim çaginda yasadigimiz dönemde ayni evi paylasan insanlari birbirine özellerini kapatmalari çok hos bir durum gibi görülmemektedir. Anlamak veya anlamaya çalismakla gayreti herkes tarafindan ortaya konmali ve bu mesaj iletilmelidir. Ama burada sicagi sicagina sorunu çözme yerine sogutup daha sonradan sorunu masaya yatirmak daha uygundur.
Bununla birlikte biraz daha basliklari odaklamak ve iletisim becerileri üzerine çekmek istiyorum. Yani problem olustuktan sonra, çözüm önerileri olusturmak ve çözmeye çalismak daha zordur. Belki de burada problemin olusmamasi için ne gibi koruyucu önlemler almak gerekir. Nedir bu gelistirmesi gereken iletisim becerileri biraz da ona bakalim. Iletisimin ilk önce dinleme ile baslayacagini bilmemiz gerekir.
IYI BIR DINLEYICI NASIL OLUNUR.
1. PASIF(SESSIZ) DINLEME;
Öncelikle gençlerin açilmasi zor bir kutu olduklari açarken kirilmamasi gerektigi bilinmelidir. Kendilerini anlatmaya saglikli bir zemin hazirlanmalidir. Bu süreç tamamlandiginda hiç bölmeden tamamen kendisini anlatmaya çalismasina firsat vermelidir. Hatta beden dili ile bile olsa da “basini sallama, el veya yüz hareketleriyle destekleme gibi” sürece etki etmemek gerekir. Yani gencin kendisini tamamen sessiz bir ortamda anlatmasina firsat verilmelidir.
2. AKTIF(KATILIMCI) DINLEME
Etkin dinlemenin var oldugu bir ortamda olmak ve konusmanin zeminin olusturulmasi iletisim kurmak isteyen ebeveynlere aittir. Yani vasat olusturulmali ve karsilikli ama birbirini dinlemeye tahammülü olan ve yanlis anlasilmalari da ortadan kaldiracak bir firsat olarak degerlendirmelidir.
Duygularin tam anlamiyla anlatilmasina firsat vermeli ve herkes birbirini anlamaya çalismali, sorgulayici ve yargilayici ifadelerden uzak durmalidir. 

Dinleme bir diyalog zemini olusturacak bu diyalog zemininden saglikli bir iletisim süreci ortaya çikarsa mutlaka ailenin varlik anlami daha güzel olusmus olacaktir. Hani küçük gerginliklerin yasanma riski vardir. Ancak bunlar göze alinmalidir. Gençlere belki bazen fazlasiyla esnek davranilmalidir. Yetiskinlerin hazmetme kapasiteleri dar olursa sonuç alinamaz. “nerde kaldi bizim yetiskinligimiz degil midir”?
Bu süreçte sorun varsa herkes bu soruna sahip çikmali aile bireyleri arasinda. Kimse bu gencin, bu annenin veya babanin sorunu o onunla ugrassin bogussun ki üstesinden gelmeyi ögrensin denmemeli. Aile bireylerinin tümü sorunlarini uygun bir biçimde ile bireyleriyle paylasmali ki beklenmeyen bir durum olmasin.