OLUMLUYU GÖRME; 
Sinavlara hazirlanan ögrencinin motivasyonunu arttirmak isteyen aileler, ögrencinin yapamadiklarini degil yapabildiklerinin üzerinde durmalidir ki, takdir edildigini ve desteklendigini gören ögrenci bu davranisi daha sik göstersin. Örnegin hafta içinde bir kez oturup ders çalisan çocuga “oturup ders bile çalismiyorsun, ne zaman otursan bir bahaneyle kalkiyorsun, bakalim sinavda ne yapacaksin?” gibi bir ifade kullanmak yerine” geçen gün kendi basina oturup ders çalisabilmen çok hosuma gitti, seninle gurur duydu. Belki ilk basta biraz zorlanirsin ama hiç moralini bozma, bunun da üstesinden gelebilirsi,” seklinde bir ifade kullanmak, gencin kendi basina çalisma davranisini siklastiracaktir.

SONUCA BAGLI OLARAK YERMEME;
Sinavla ilgili olarak, gencin degerini sinavdaki basarisiyla es tutmak, sonuçlarla ilgili olarak, korkutmak, tehdit etmek, “sen hele bir kazanama o zaman görüsürüz” ya da “ kazanmazsan arkadaslarinin yüzüne nasil bakarsin, aile dostlarimizin hepsine rezil oluruz! “ gibi ifadeler gencin motivasyonunu degil kaygisini arttirir. Genç ailesinin ve baskalarinin gözünde kendisinin degil, sinavdaki basarisinin önemli oldugunu düsünür ve sinava gerçek disi bir anlam yükler. Kaygi, ögrenmenin ve ögrendigini kullanmanin önündeki en önemli engeldir. Kaygisi artan sinava oldugundan farkli anlamlar veren ögrenciler için her sinav bir krizdir. Kendini ispatlamasi gereken, degerli oldugunu herkesin görmesi gereken ve mutlaka kazanilmasi gereken bir sinavlarin sonuçlarini yorumlarken de “bak kaç tane yanlisin var, bu yanlislarla sinavi nasil kazanacagini merak ediyorum” veya “bak yine yanlis yapmissin, nasil kapanacak bu açiklar?” demek yerine; “dogru cevaplarin geçen sinava göre artmis, demek ki bir önceki sinavdaki açiklarini kapatmaya baslamissin” seklinde bir ifade kullanmak gencin motivasyonunu arttiracak, derslere daha siki sarilmasini saglayacaktir.

BEKLENTI DÜZEYINI YÜKSEK TUTMAMA;
Her zaman anne babalar genci tehdit etmeyebilir, bazen de genci olumlu etkilemek düsüncesiyle “ben sana güveniyorum sen en iyi bölümlere layiksin, senin kazanmaman gibi bir ihtimal düsünemiyorum bile” gibi ifadeler kullanirlar, bu da gence tasiyabileceginden fazla yük yükler. Kendisinden ne kadar büyük beklentiler oldugunu gören genç gerçekçi olmayan hedefler belirler ve bu hedefe ulasmak için tüm gücüyle çalisir. Ancak bir süre sonra tasiyamayacagi kadar agir olan bu yükün altinda ezilmeye baslar. Yükün agirligini hissettikçe ögrenmesi ve ögrendiklerini kullanmasin zorlasir, çok çalismasina ragmen bekledigi karsiligi alamaz. Gencin bunlari yasamamasi için, aile gençten verebileceginden fazlasini beklememelidir.

YGS - LYS SINAV HAYATTA HERSEY DEGIL;
Hiç kuskusuz, gençlerinin bu önemli dönemlerinde onlara en iyi sekilde destek olmak her anne babanin istegidir. Ancak önemli olan gencin “ dogru ve onun basarisini arttirabilecek sekilde” destek vermektir. Bunun içinde sinavin asla dönüm noktasi olamadigini ama yasamdaki amaçlara ulasmayi kolaylastiracak bir firsat oldugunu vurgulamali ve onlara sinavdan alacaklari sonuca degil, kendilerine deger verdigimiz mesajini iletebilmeliyiz. Onlara içtenlikle “sen benim için her seyde önemli ve degerlisin. Hayatindaki bu önemli dönemde, sana istedigin destegi vermeye hazirim. Senin kendi üzerine düseni en iyi sekilde yapacagini biliyorum, ben de üzerime düsenleri yapmaya hazirim.” diyebilmeliyiz. ögrencinin motivasyonunu arttirmak isteyen aileler, ögrencinin yapamadiklarinin degil, yapabildiklerinin üzerinde durmalidirlar.

ILISKILERI UZUN VADELI DÜSÜNME;
Ögrenci olan çocugunuzla olan iliskinin sadece sinav ve ders düzemlinde kalmamali onu bir insan olarak da degerlendirmeleri ve yaklasimlarinizi ona göre sekillendirmelisiniz. Sosyal aktiviteleri birlikte yapmali. Buna sosyal bilimciler “nitelikli birliktelik” olarak isimlendiriyorlar. Anne babalar çocuklari ile nitelikli birliktelikleri önceden planlamali kendiliginden gelismemelidir. Çocugunuz kendini özel hissetmelidir. Kendini özel hissetmenin yolu,varsa kardesleri kiskandirilmadan yapilmali. Bu ögrencinin rahatlamasinin sen içinde yasayacagi firtinali atmosferlerin varligini bilirken, onu bekleyen bir limaninda oldugunu bilmelidir. Ailelerin evleri bir dingin liman atmosferinin tasimalidir. Bir anlamda liman bir anlamda beklide sarj merkezi olmalidir.

EGER ZAMANI YÖNETEBILIRSENIZ SONUCU ÖNGÖREBILIRSINIZ.
Aile bireylerinde ebeveynler sürecin her tarafinda ya bizatihi olmali yâda kontrollü devretmeli. Kontrollü devir egitim isinin bir kismini egitim kurumlarina birakmali. Bu birakma terk etme olarak degerlendirilmemeli. Egiti ve ögretim, helede sinavlarin öncesinde sorumlulugu devredilemez bir durumdur.

Bir derleme

arezzak.cil@fem.com.tr